Bitcoin ETF uitleg: wat is het en hoe werkt het?

De afgelopen jaren is er veel te doen geweest over Bitcoin ETF's. Maar wat is een Bitcoin ETF precies, en waarom zou je er als belegger in Nederland iets aan hebben? In dit artikel leggen we het stap voor stap uit.

Wat is een ETF?

Voordat we op Bitcoin ingaan, even een stapje terug. ETF staat voor Exchange Traded Fund — een beleggingsfonds dat op de beurs wordt verhandeld, net als een gewoon aandeel.

Een ETF volgt de koers van een onderliggende waarde. Denk aan een ETF die de AEX volgt, of een ETF die goud volgt. Je koopt als het ware een stukje van een mandje met activa, zonder die activa zelf te bezitten.

Bij een Bitcoin ETF is de onderliggende waarde simpel: bitcoin. De ETF koopt echte bitcoin aan, en jij koopt een aandeel in dat fonds. De prijs van het ETF-aandeel beweegt mee met de bitcoinkoers.

Hoe verschilt een Bitcoin ETF van gewone bitcoin kopen?

Als je bitcoin koopt via een exchange zoals Bitvavo, bezit je echte bitcoin. Die worden opgeslagen in een wallet — digitaal, met een privésleutel die jij (of de exchange) beheert.

Bij een Bitcoin ETF heb je dat niet. Je koopt een financieel product dat de koers van bitcoin volgt. Jij bezit géén echte bitcoin, maar een aandeel in een fonds dat bitcoin bezit.

Dat klinkt als een omweg, maar het heeft concrete voordelen:

Geen wallet nodig — je hoeft je geen zorgen te maken over sleutelbeheer of beveiligde opslag
Verhandeld via je gewone broker — je kunt de ETF kopen via je bank of broker, net als een aandeel
Regulering — een ETF valt onder financieel toezicht, wat meer bescherming biedt dan een ongereguleerde crypto-exchange

Spot ETF vs. futures ETF

Er zijn twee soorten Bitcoin ETF's, en het verschil is belangrijk:

Spot Bitcoin ETF

Een spot ETF koopt echt bitcoin aan als onderpand. De koers van het ETF volgt de actuele marktprijs van bitcoin zo nauwkeurig mogelijk.

In januari 2024 keurde de Amerikaanse toezichthouder SEC voor het eerst spot Bitcoin ETF's goed van grote vermogensbeheerders zoals BlackRock (iShares) en Fidelity. Dit was een historisch moment voor de cryptomarkt.

Futures Bitcoin ETF

Een futures ETF koopt geen echte bitcoin, maar bitcoinfutures — contracten die de toekomstige prijs van bitcoin vastleggen. Dit kan leiden tot een zogeheten contango (de toekomstige prijs is hoger dan de huidige prijs), waardoor de ETF op termijn iets achterblijft bij de echte bitcoinkoers.

Voor de meeste beleggers is een spot ETF de betere keuze als je puur de bitcoinkoers wilt volgen.

Kan ik als Nederlander een Bitcoin ETF kopen?

Ja, dat kan. Er zijn meerdere opties beschikbaar voor Nederlandse beleggers:

1. Amerikaanse Bitcoin ETF's (via broker)

Via brokers zoals DEGIRO, Saxo Bank of Interactive Brokers kun je toegang krijgen tot de Amerikaanse spot Bitcoin ETF's van BlackRock (ticker: IBIT) of Fidelity (FBTC). Let op: voor particuliere beleggers in de EU kunnen er beperkingen zijn op het kopen van niet-Europese ETF's. Controleer dit bij je broker.

2. Europese Bitcoin ETP's

In Europa zijn er Bitcoin ETP's (Exchange Traded Products) beschikbaar, die technisch gezien geen ETF zijn maar vergelijkbaar werken. Een bekende is de 21Shares Bitcoin ETP (ABTC) of de WisdomTree Physical Bitcoin (BTCW), verhandelbaar op de Amsterdam, Zürich of Frankfurt-beurs. Deze zijn voor EU-beleggers doorgaans wel beschikbaar.

3. Bitcoin-gerelateerde aandelen

Een indirecte optie is beleggen in bedrijven die veel bitcoin bezitten, zoals MicroStrategy (MSTR). Dit is geen ETF, maar geeft wel blootstelling aan de bitcoinkoers.

Wat zijn de kosten?

Elke ETF rekent een beheervergoeding (expense ratio). Voor de BlackRock Bitcoin ETF (IBIT) is dat bijvoorbeeld 0,25% per jaar. Dat is historisch gezien laag voor een product dat direct gekoppeld is aan bitcoin.

Tel daarbij de normale handelskosten van je broker op, en je zit al snel aan een totale jaarlijkse kostenpost van 0,3% tot 0,6%. Dit is een stuk minder dan de bewaarkosten van sommige crypto-exchanges, maar houd er rekening mee dat je ook geen directe controle hebt over de bitcoin zelf.

Risico's van een Bitcoin ETF

Een Bitcoin ETF is niet risicoloos. De belangrijkste risico's:

Koersrisico: Bitcoin is volatiel. De waarde van je ETF kan net zo hard dalen als de bitcoinkoers. Geen ETF beschermt je daartegen.

Tegenpartijrisico: Je vertrouwt op de ETF-aanbieder. Als die failliet gaat of fraude pleegt, kan dat problemen geven. Bij een goed gereguleerde ETF is dit risico klein, maar niet nul.

Koersverschil (tracking error): De ETF volgt de bitcoinkoers, maar soms loopt de prijs van het ETF-aandeel iets af van de echte bitcoinprijs. Dit heet een premium of discount.

Geen zelfbeheer: Jij hebt geen toegang tot de eigenlijke bitcoin. "Not your keys, not your coins" — dat gezegde geldt hier letterlijk.

Bitcoin ETF of gewoon bitcoin kopen: wat past bij jou?

Dat hangt af van je situatie:

	Bitcoin ETF	Zelf bitcoin kopen
Walletbeheer nodig	Nee	Ja
Via gewone broker	Ja	Nee
Echte bitcoin bezitten	Nee	Ja
Jaarlijkse beheerkosten	Ja (~0,25%)	Nee (alleen transactiekosten)
Geschikt voor beginners	Ja	Met begeleiding

Een Bitcoin ETF is ideaal als je al belegt via een broker en gewoon blootstelling aan bitcoin wilt, zonder gedoe met wallets en sleutels. Voor wie meer controle wil, meer wil leren over crypto zelf, of ook wil staken of transacties wil uitvoeren, is het kopen van echte bitcoin via een platform als Bitvavo de betere route.

Samenvatting

Een Bitcoin ETF is een beleggingsfonds dat de bitcoinkoers volgt
Je bezit geen echte bitcoin, maar een aandeel in een fonds
Spot ETF's zijn nauwkeuriger dan futures ETF's
Als Nederlander kun je via Europese ETP's of bepaalde brokers instappen
De beheerkosten zijn doorgaans laag, maar het koersrisico blijft
ETF's zijn handig voor beleggers die crypto via hun gewone broker willen benaderen

Wil je meer weten over bitcoin zelf kopen? Lees dan ons artikel over bitcoin kopen als beginner.