Fiat geld

Wat is fiat geld?

Fiat geld is het geld dat we dagelijks gebruiken: de euro, de dollar, het Britse pond. De naam klinkt misschien technisch, maar het concept is simpel. Het woord "fiat" komt uit het Latijn en betekent zoveel als "zo zij het" of "het is bepaald". Fiat geld heeft waarde omdat een overheid of centrale bank dat zo besluit — niet omdat er iets tastbaars achter zit.

Vroeger was dat anders. Tot in de jaren zeventig van de vorige eeuw was de Amerikaanse dollar gekoppeld aan goud. Elke biljet vertegenwoordigde een bepaalde hoeveelheid goud in de kluis. Dat systeem werd het Bretton Woods-systeem genoemd. In 1971 maakte de Amerikaanse president Nixon daar een einde aan. Sindsdien is de dollar — en de meeste andere valuta wereldwijd — puur fiat.

Waarom bestaat fiat geld?

Overheden en centrale banken hebben fiat geld liever dan een systeem gekoppeld aan goud of een andere grondstof. Het geeft ze meer controle. Als de economie instort, kan een centrale bank meer geld drukken om de boel draaiende te houden. Bij een goudstandaard kan dat niet zomaar — je hebt dan ook letterlijk meer goud nodig.

Dat klinkt handig, maar het heeft ook een keerzijde. Als er veel extra geld in omloop komt, daalt de koopkracht. Dat noemen we inflatie. Je euro van vandaag koopt over tien jaar minder dan nu. Hoeveel minder hangt af van hoeveel er bijgedrukt wordt en hoe goed de economie presteert.

Fiat versus crypto

Dit is precies de reden waarom Bitcoin in 2009 werd uitgevonden. De bedenker, de anonieme Satoshi Nakamoto, wilde een alternatief voor het fiat-systeem — een valuta die geen centrale bank nodig heeft en waarvan de hoeveelheid vastligt. Er komen nooit meer dan 21 miljoen Bitcoin. Geen president of bankier kan dat veranderen.

In de cryptowereld wordt "fiat" dan ook vaak gebruikt als tegenstelling van crypto. Als iemand zegt "ik zet mijn fiat om naar Bitcoin", bedoelt hij simpelweg: ik koop Bitcoin met gewoon geld, zoals euro's.

Dat wil niet zeggen dat fiat geld slecht is. Voor dagelijkse boodschappen, je hypotheek of belasting is de euro gewoon praktisch. Maar het legt wel bloot waarom veel mensen in crypto geïnteresseerd zijn: ze willen niet afhankelijk zijn van beslissingen die overheden en centrale banken maken over de waarde van hun spaargeld.

Wat betekent dit voor jou als belegger?

Als je crypto koopt, doe je dat bijna altijd met fiat geld. Je stort euro's op een exchange, koopt er Bitcoin of een andere munt mee, en als je verkoopt krijg je weer euro's terug. De prijs van crypto wordt ook uitgedrukt in fiat — meestal in euro's of dollars.

Inflatie speelt ook een rol. Als de euro in waarde daalt door inflatie, kunnen crypto-activa relatief aantrekkelijker worden als alternatieve opslag van waarde. Dat is mede waarom Bitcoin wel eens "digitaal goud" wordt genoemd.

Kortom: fiat geld is het systeem waar we in leven, en crypto is grotendeels een reactie daarop. Beide begrijpen helpt je beter snappen waarom mensen überhaupt in Bitcoin en andere munten investeren.